Ktoś, kto zobaczy tytuł najnowszej uchwały Rady Naczelnej (nr 76/XLII) z 16 marca 2026 r., a wchodzącej w życie dzień później, może się przerazić – jak to, przecież minął rok od przyjęcia sporych zmian w Systemie Stopni Instruktorskich, a tu kolejne zmiany? Uspokajam, są one niewielkie i wynikają przede wszystkim z faktu, że od miesiąca mamy nowy Statut ZHP. Co się zatem zmieniło i czy ma to dla zdobywających stopień, ich opiekunów i komisji stopni duże znaczenie?
Zaliczenie służby instruktorskiej
Jego już w ZHP nie ma. Z różnych przyczyn, ale skoro mechanizm ten został zlikwidowany na styczniowym zjeździe nadzwyczajnym większością statutową, to znaczy, że w większości środowisk on po prostu nie działał – nie był dobrym miernikiem jakości pracy naszej kadry. Przyczyny nas jednak tutaj nie interesują, ale skutki dla funkcjonowania Systemu Stopni Instruktorskich – tak. A te są cztery, ponieważ w czterech miejscach SSI znajdowało się dotychczas odniesienie do zaliczania służby:
- W pkt. 10 SSI znika obowiązek posiadania zaliczenia służby przez cały czas trwania próby przez jej opiekuna.
- W pkt. 19a (mówiącym o dokumentach składanych na zamknięcie próby) znika obowiązek złożenia opinii „komendanta zaliczającego służbę instruktorską”. Ale oczywiście pozostaje konieczność napisania opinii przez komendanta. Należy przypomnieć, że w przypadku instruktorów, seniorów oraz wędrowników pełniących funkcję instruktorską (czyli np. drużynowych) bezpośrednim przełożonym jest komendant hufca, chorągwi lub Naczelnik ZHP (zgodnie z przydziałem służbowym) – zatem dla nich nic się nie zmieni. Ale w przypadku wędrowników niepełniących funkcji instruktorskich, którzy mają przydział do podstawowej jednostki (np. przybocznych) lub pełnią funkcje w szczepach – będą musieli przedstawić opinię drużynowego albo komendanta szczepu bez dodatkowej opinii komendanta hufca.
- W warunkach otwarcia próby na stopień podharcmistrza/podharcmistrzyni znika warunek 2 (zaliczona służba instruktorska).
- Analogicznie znika warunek 2 otwarcia próby na stopień harcmistrza/harcmistrzyni.
Zamknięcie próby jako skutek nieopłacenia składek
Jak pewnie już powszechnie wiadomo, styczniowy zjazd zmienił statutowe podejście do skutków nieopłacania składek. Dotąd nieopłacenie składki w terminie oznaczało natychmiastowe ustanie członkostwa w ZHP, które – w przypadku opłacenia bieżącej składki do końca kwartału, w którym miało miejsce ustanie członkostwa – było automatycznie przywracane z datą opłacenia zaległej składki, czyli z zachowaniem formalnej ciągłości działania. I właśnie na tę okoliczność w SSI funkcjonował pkt 28b, który nakazywał komendantowi wstrzymanie się z ogłoszeniem zamknięcia próby z wynikiem negatywnym przez 3 miesiące od czasu nieopłacenia składki. Teraz ten przepis nie ma sensu, ponieważ nie ma już statutowo automatycznej utraty członkostwa na skutek nieopłacenie składek, a jedynie zawieszenie wszystkich praw członkowskich. Dopiero brak opłacenia składki do końca bieżącego kwartału powoduje utratę członkostwa, a to z kolei skutkuje zamknięciem próby z wynikiem negatywnym (co wcześniej było opisane w pkt 28a SSI, który teraz jest po prostu punktem 28).
Nowy termin dla ChKSI
To naprawdę drobiazg, zmieniony „przy okazji” – skrócenie terminu na składanie wniosku o przedłużenie uprawnień przez chorągwiane KSI. Przyznam, że nie wiem, skąd to się wzięło w SSI, że komisje hufcowe i międzyhufcowe składają wnioski o przedłużenie swoich uprawnień na dwa miesiące przed ich zakończeniem, zaś chorągwiane miały dotąd robić to trzy miesiące wcześniej. Teraz jest jednakowo – są dwa miesiące.
Regulaminy
I jeszcze jedna ważna rzecz: komisje stopni instruktorskich mają czas na dostosowanie swoich regulaminów do wprowadzonych zmian do 30 czerwca 2026 r. Tak, pamiętam, że wcześniejsze zmiany miały być uwzględnione w regulaminach zmienionych do końca 2025 r. Jednak wszystkim, którzy będą narzekać, że znów muszą w nich majstrować, uprzejmie przypomnę, że na wszystkich webinarach, spotkaniach, warsztatach dotyczących zmian w SSI członkowie Centralnej KSI zawsze zachęcali, aby KSI miały niezbyt obszerne regulaminy, aby nie powtarzać w nich treści znajdujących się już w SSI. Dlaczego? Między innymi dlatego właśnie, aby uniknąć zmian w takich sytuacjach jak teraz.
* * *
Jak widać, zmiany w SSI są naprawdę niewielkie, ale zależy mi na tym, aby informacja o nich dotarła do wszystkich komisji stopni. Dlatego zapraszam na webinarium nt. najnowszych zmiany w SSI wynikających ze zmian w Statucie ZHP, które odbędzie się 27 kwietnia 2026 o godz. 19:00. Po prezentacji dotyczącej tytułowych zagadnień będzie czas na swobodną dyskusję oraz – korzystając z okazji – do zadawania pytań i rozwiązywania wszelkich problemów dotyczących SSI.
Link: https://teams.microsoft.com/meet/32766468484342?p=MG2p2s4qFbyIOMDaG4
Zapraszam członkinie i członków KSI wszystkich szczebli! W spotkaniu może wziąć udział każda osoba zalogowana adresem @zhp.pl lub @zhp.net.pl. Spotkanie będzie nagrywane, ale zachęcam do udziału na żywo, co da możliwość uczestniczenia w dyskusji oraz zadawania pytań.
